گفتگو با مديرعامل شركت ايران برس
تجربهاندوزي با قدمتي هشتاد ساله
بازديد از كارخانه ايران برس فرصت خوبي براي آشنايي با يك كسب و كار خانوادگي گسترده بود. اما در كنار آن فرصت آشنايي با مشكلات صنعت از نزديك را هم فراهم آورد. در روز حضور ما در كارخانه همزمان گاز و برق كارخانه و به تبع آن آب كارخانه قطع بود. همين موضوع باعث شد كه چند ساعتي كل بخشهاي خط توليد اين كارخانه از كار بيفتند. كاظم ظهيري مدير عامل ايران برس است و به همراه سه برادر ديگرش اين كارخانه را اداره ميكند. وي كه 55 ساله و كارشناسارشد جامعهشناسي است با دقت و حوصله زيادي به سوالات ما پاسخ داد. وي معتقد است كه آزادسازي در شرايطي خوب است كه در كل سيستم آزادسازي صورت بگيرد. متن گفتوگوي ما با وي را در ادامه ميخوانيد.
- به عنوان سوال اول كمي درباره صنعت برسسازي در جهان و وضعيت آن در ايران توضيح دهيد.
امروزه استفاده از برسها در جهان و به خصوص در كشورهاي اروپايي و آمريكا بسيار رايج است. در اين كشورها در هر خانهاي مجموعه كاملي از انواع برس مورد استفاده قرار ميگيرد. برسهايي براي كفش، شستن شيشه، شستن ليوان، تميز كردن ناخن، برسهاي حمام و … . علاوه بر اينها از برسها براي تميز كردن وسايل جراحي، پاك كردن لولههاي تفنگ و در صنايع نساجي و بستهبندي نيز استفاده ميشود. اين استفاده گسترده از برسها به علت اين است كه برسها بسيار بهداشتي هستند و به علت خاصيت صيقلي خود قارچ نميگيرند. اما در ايران استفاده از برسها جا نيفتاده و رايج نيست. به همين علت صنايع مربوط به آن هم شكل سنتي دارند و پيشرفت نكردهاند.
- روند تحول ايران برس كه قدمتي 80 ساله دارد را به سمت يك واحد توليدي پلاستيك تشريح كنيد.
اين كارخانه در آغاز برسهاي توليدي خود را از چوب و موي طبيعي ميساخت. اما از حدود 40 سال قبل به اين سو كمكم بخشهاي مختلف برسها به پلاستيك تبديل شدهاست. هم اكنون هم محصولات ما به صورت تمام پلاستيك توليد ميشود. تمامي مراحل توليد هم در واحد خود ما انجام ميشود و علاوه بر آن براي شركتهاي مختلف داخلي و خارجي هم نخ توليد ميكنيم.
- اين توليد تمام قطعات در كارخانهاي مانند شما كه از انواع مختلف مواد اوليه در كارش استفاده ميكند، چگونه انجام ميشود؟
ما يك واحد توليد قطعات چوبي داريم كه محصولات چوبي ما را توليد ميكند. يك بخش هم قطعات فلزي مانند قابهاي قلم موها را توليد ميكند. علاوه بر اينها در بخش محصولات پلاستيكي هم سه خط توليد نخ به همراه 7 دستگاه تزريق پلاستيك وجود دارد. تمام اين بخشها قطعات لازم براي توليد در دو خط توليد قلم مو و دو خط توليد جارو را فراهم ميآورند. علاوه بر همه اينها در مجموعه ما يك واحد توليد گرانول و پلاستيكهاي مهندسي هم وجود دارد.
- اين تمركز تمام بخشهاي توليد در يك كارخانه كار را براي شما سخت نميكند؟ برونسپاري راه بهتري نيست؟
اين كار يعني تقسيم توليد قطعات در كارخانههاي مختلف شدني نيست. علت آن هم اين است كه نظم و ترتيب لازم در كار وجود ندارد و يك اتفاق ممكن است يك واحد توليدي را براي مدتي تعطيل كند و اين تعطيلي در كل زنجيرهاي كه به هم متصل است اخلال ايجاد ميكند.
- شما در سال 86 و در جشنواره پلاستيك به عنوان واحد نمونه در زمينه نوآوري انتخاب شدهايد. در مورد علت اين انتخاب توضيح دهيد.
ما در واحد توليدي خود موفق به توليد نخهاي سوراخدار شديم. تكنولوژي توليد اين نخها كه در صنعت برسسازي كاربرد زيادي دارد انحصارا در اختيار يك شركت ايتاليايي قرار داشت. اما شركت ما خود توانست به اين تكنولوژي دست پيدا كند و حتي دستگاههاي مربوطه را هم خود ما ساختيم. به همين دليل امروز ما دومين كارخانهاي در دنيا هستيم كه اين تكنولوژي را در اختيار دارد. به همين دليل هم در پنجمين جشنواره صنعت پلاستيك در سال 86 به عنوان واحد نمونه پلاستيكي برگزيده شديم.
- محصولات شركت شما صادر هم ميشود؟
بله. ما محصولات خود را به دبي، تركيه و آذربايجان صادر ميكنيم كه اين صادرات شامل نخ و محصول نهايي ميشود. همچنين ما يك واحد بازيافت هم داريم كه گرانول و مستربچ توليد ميكند و بيشتر محصولات آن به تركيه و كره صادر ميشود.
- عمدهترين مشكلات شما در توليد چه چيزهايي است؟
يكي از بزرگترين مشكلات ما مساله مواد اوليه است. قيمت مواد اوليه در ظرف يك سال گذشته سه برابر شدهاست. قيمت PVC 470 تومان بود ولي امسال سه برابر اين قيمت خريد كردهايم. ما توليد كننده مواد اوليه براي كارخانههاي ديگر هستيم. ما اين مواد اوليه را خريدهايم و تبديل به نخ كرده و فروختهايم و امروز با درآمد حاصل از آن ميتوانيم يك سوم حجم مواد مصرف شده را بخريم. مشكل ديگر هم چيزي است كه من نامش را بهره مالكانه بانكها ميگذارم. بعد از آزادسازي مواد اوليه را در بورس عرضه كردهاند. در اين حالت سود زيادي از طريق اين خريد و فروش به جيب بانكها ميرود. حالا ما مجبوريم همان موادي را كه 1200 تومان ميخريديم از بانك ملي با قيمت 1400 و 1500 تومان بخريم. اين به اين معناست كه ما از يك سيستم يارانهاي آزاد شدهايم و كار به دست مالك ديگري سپرده شدهاست كه از ما سهم مالكانه ميخواهد. اين براي صنعت فاجعه است.
- با توجه به اين اظهارات به نظر ميرسد نظر شما چندان نسبت به آزادسازي مثبت نيست. ممكن است توضيح بيشتري ارائه دهيد؟
ما در مجموعهاي كار ميكنيم كه همه چيز آن يارانهاي است. وقتي كه يارانه مواد اصلي را بر ميداريم باعث ضرر به همه ميشود. آزادسازي زماني خوب است كه همه چيز آزاد شود. اين آزادسازيها كه شامل بعضي مواد ميشود با گردش پولي كشور نميخواند. اين كار نه تنها تاثير مفيدي ندارد بلكه با گران شدن، فقط آن كالاي خاص از سبد مصرف خانگي خارج ميشود و انبوه كالاهاي توليد شده بدون مشتري ميماند.
- مساله ديگري كه صنعت اين روزهابه شدت با آن درگير است مشكل قطعي برق است. اين وضعيت براي شما چه مشكلاتي را ايجاد كردهاست؟
عمده توليدات ما با مواد PVC است. اين ماده اوليه وقتي داخل دستگاه اكسترودر است و برق قطع ميشود از بين ميرود. چون خاصيت گرم شدن مجدد ندارد. علاه بر اين بايد دستگاه را باز كنيم و سيلندرهاي آن را مجددا تميز كنيم كه اين كار باعث ميشود كار 6-7 ساعت تعطيل شود. يعني اينكه با يك بار قطعي برق يك شيفت كاري را با خسارتهاي خيلي زياد از ما ميگيرد. در واقع براي صنايعي مانند ما قطعي برق فاجعه است.
- به عنوان يك توليد كننده تا چه حد به پيگيري اخبار و تحولات صنعت خود توجه داريد؟
اين كار براي ما خيلي اهميت دارد. در دنيا يك مجله بينالمللي تخصصي برسسازي وجود دارد كه من تنها مشترك آن در ايران هستم و از طريق آن نوآوريهاي جديد در اين صنعت را ميبينيم و استفاده ميكنيم. همچنين ما با تمام برسسازان بزرگ دنيا در ارتباط هستيم. برسسازاني كه در كشورهايي مانند آلمان، ايتاليا، بلژك و .. قرار دارند. همچنين در نمايشگاههاي بينالمللي اين صنعت هم حضور پيدا ميكنيم. در چندين نمايشگاه مهم دنيا از جمله نمايشگاه ايتاليا و الجزاير هم غرفه داشتهايم.
- در پايان اگر نكته ديگري باقي مانده است بيان كنيد.
در راه صنعت در اين كشور مشكلات فراواني وجود دارد كه بيان تمامي آنها در اين فرصت غير ممكن است. اما مساله صدور مجوز براي واحدهاي صنعتي مشكل بزرگي است. پسر من چند سالي است كه يك واحد گرانول سازي و ساخت مستربچ به راه انداختهاست. اين واحد مواد دور ريختني پلاستيكي را ميخرد و آنها را به كالاهاي باارزشي تبديل ميكند كه به كشورهاي مختلف جهان صادر ميشود. اين يعني تبديل زباله به ارز براي كشور. اما با اينكه اين واحد جزء صنايع بازيافت محسوب ميشود وزارت صنايع از صدور مجوز براي آن به بهانه قرار داشتن در شعاع 120 كيلومتري امتناع ميكند. تلاشهاي چندين ماهه ما هم در اين مورد نتيجهبخش نبود. اين موضوع را در ديداري كه مهندس مسفروش مديركل صنايع استان تهران از كارخانه ما داشتند هم مطرح كرديم كه ايشان قول مساعدي دادند. همچنين راهكاري را هم براي تبديل مجوز يك واحد قديمي بازيافت به اين واحد دادند اما با گذشت چندين ماه هنوز عملي نشدهاست.
——————————————————————————————————-
شركت ايران برس در يك نگاه
شركت ايران برس حدود 80 سال پيش تاسيس شدهاست. هم اكنون نيز نسل دوم اين خانواده آنرا اداره ميكند و نسل سوم هم در كنار آن مشغول به كار است. اين شركت توليد كننده انواع قلم رنگ، برس، جارو و نخهاي منوفلامنت، PVC، PP، PET و PA ميباشد. قلمهاي رنگ پلاستيك اين شركت در 12 اندازه مختلف توليد ميشود و كيفيتي به مراتب مطلوبتر از انواع خارجي آن دارد. اين قلمها كه با نام تجاري پنگوئن به بازار عرضه ميشوند مورد استفاده بيشتر نقاشهاي ايراني قرار گرفته و جلوي واردات اين محصول از خارج از كشور را گرفتهاست. همچنين اين شركت انواع جاروهاي مخصوص كارواش را كه قابليت اتصال به شلنگ هم دارند توليد ميكند.
همچنين برسهاي سيمي صنعتي و برسهاي سفارشي از قبيل برسهاي مخصوص صنايع نساجي و برس كفش و لباس نيز در ميان محصولات اين شركت به چشم ميخورد.
اين شركت همچنين موفق به ابداع تكنولوژي توليد نخ PVC سوراخدار شده است و به اين صورت خود را به عنوان دومين توليدكننده اين نوع نخ در جهان معرفي كردهاست. اين شركت همچنين انواع نخ مورد استفاده در صنايع برس و قلم را توليد ميكند كه بخش مهمي از بازار داخلي را در دست دارد و مزيتهاي برتري نسبت به انواع خارجي دارد. همچنين اين شركت در پنجمين جشنواره صنعت پلاستيك به عنوان واحد نمونه صنعت پلاستيك انتخاب و مورد تقدير قرار گرفتهاست.